بهترین روش درمان آنوریسم آئورت شکمی

پزشک می تواند جهت درمان یک آنوریسم فرایند “ترمیم آنوریسم آئورت شکمی” را به بیمار خود پیشنهاد دهد. آنوریسم یک برآمدگی و نقطه ضعف در شریان آئورت است که می تواند در معرض خطر پارگی قرار گیرد.

انواع روش های ترمیم آنوریسم آئورت شکمی

در این مورد، آنوریسم در بخش شکمی شریان آئورت قرار دارد. ترمیم آنوریسم آئورت شکمی می تواند به یکی از دو روش زیر انجام پذیرد:

ترمیم باز

در این جراحی، پزشک برای دسترسی به آئورت برش بزرگی بر روی شکم ایجاد می کند. پس از باز شدن شکم، جهت ترمیم آنوریسم از یک پیوند استفاده می شود. ترمیم باز تاکنون به عنوان فرایند استاندارد ترمیم آنوریسم آئورت شکمی باقی مانده است.

درمان اندوواسکولار آنوریسم (EVAR)

ادرمان اندوواسکولار یک گزینه درمانی کم تهاجم است. پزشک در این روش از ایجاد یک برش بزرگ خودداری کرده و در عوض برشی کوچکی در ناحیه کشاله ران ایجاد می کند. سپس، ابزار مخصوصی را از طریق یک کاتتر به درون شریانی از کشاله ران وارد کرده و آن را تا محل آنوریسم هدایت می کند. در محل آنوریسم یک استنت قرار داده شده و با ایجاد پیوند از آنوریسم حمایت می شود. پزشک بهترین فرایند درمانی را برای فرد تعیین خواهد کرد.

جراحی کم تهاجم برای آنوریسم های آئورت

جراحان اندوواسکولار می توانند ترمیم کم تهاجم آنوریسم ها را با مدت بستری کمتر و بهبودی سریع تر به بیماران ارائه دهند. علاوه بر این، افرادی که توانایی تحمل هیچ کدام از روش های کم تهاجم و جراحی باز را ندارند، می توانند از جراحی ترکیبی این متخصصان بهره مند شوند.

بیماران می توانند بنا بر دلایل زیر به ترمیم آنوریسم آئورت شکمی نیاز داشته باشند:

✅ پیشگیری از خطر پارگی

✅ رفع علائم

✅ احیای جریان خون مناسب

✅ ابتلا به آنوریسمی با قطر بیشتر از ۵ سانتی متر (۲ اینچ)

✅ سرعت رشد بیش از ۰.۵ سانتی متری آنوریسم ظرف مدت یکسال

✅ بیشتر بودن خطر پارگی نسبت به خطر جراحی

✅ خونریزی های اورژانسی و تهدید کننده زندگی

✅ همچنین امکان دارد پزشک دلایلی دیگری را جهت توصیه ترمیم آنوریسم آئورت شکمی در نظر داشته باشد.

بیماری آنوریسم چیست و چگونه به وجود می آید؟

آیا آنوریسم خطرناک است؟ چگونه تشخیص داده می شود؟ برای پیدا کردن جواب سوالات خود بر روی لینک زیر کلیک کنید

عوارض جراحی آنوریسم آئورت شکمی

همانند هر جراحی دیگر امکان بروز عوارض در این فرایند نیز وجود دارد. برخی عوارض احتمالی می توانند شامل موارد زیر شوند:

خطرات ترمیم باز

🛑 حمله قلبی

🛑 ضربان نامنظم قلب

🛑 خونریزی در حین یا پس از جراحی

🛑 آسیب به روده ها

🛑 مسدود شدن جریان خون رونده به پا یا مچ آن در اثر یک لخته خون

🛑 لخته خون

🛑 عفونت پیوند

🛑 مشکلات ریوی

🛑 آسیب کلیوی

🛑 آسیب به طناب نخاعی

جراحی باز آنوریسم آئورت شکمی

خطرات ترمیم اندوواسکولار آنوریسم

🛑 آسیب به عروق خونی، اندام ها یا دیگر ساختار های مجاور

🛑 آسیب کلیوی

🛑 مسدود شدن جریان خون رونده به پا یا مچ آن در اثر یک لخته خون

🛑 عفونت زخم ناحیه کشاله ران

🛑 هماتوم ناحیه کشاله ران (کبودی بزرگ و پر از خون)

🛑 خونریزی

🛑 خونریزی داخلی: نشت مداوم خون به بیرون از پیوند و به درون کیسه آنوریسم به همراه خطر احتمالی پارگی آن)

🛑 آسیب به طناب نخاعی

افراد باید در صورت داشتن حساسیت به هر گونه دارو، ماده حاجب، ید یا لاتکس این موارد را با پزشک خود در میان بگذارند. علاوه بر این، امکان دارد فرد بسته به شرایط پزشکی خود در معرض خطرات دیگری نیز باشد. باید هر گونه نگرانی خود را قبل از فرایند با پزشک خود مطرح کرد.

جراحی اندوواسکولار آنوریسم آئورت شکمی

آمادگی قبل از ترمیم آنوریسم آئورت شکمی

افراد باید اقدامات لازم قبل از فرایند را از پزشک یا پرستار خود سوال کنند. در زیر لیستی از اقداماتی آورده شده که معمولا از افراد درخواست می شود. پزشک فرایند را برای بیمار توضیح داده و به او اجازه خواهد داد تا سوالات خود را مطرح کند.

پیش از موافقت با انجام عمل یا فرایند باید از موارد زیر اطمینان یافت:

🛑 نام آزمایش یا فرایند

🛑 علت انجام آزمایش یا فرایند

🛑 نتایج قابل انتظار و تفسیر آن ها

🛑 مزایا و خطرات آزمایش یا فرایند

🛑 عوارض جانبی احتمالی آزمایش یا فرایند

🛑 نوع و محل انجام آزمایش یا فرایند

🛑 فرد انجام دهنده آزمایش یا فرایند و صلاحیت های او

🛑 نتایج عدم انجام آزمایش یا فرایند

🛑 موارد جایگزین آزمایش یا فرایند

🛑 چگونگی و زمان دریافت نتایج آزمایش یا فرایند

🛑 در صورت بروز مشکل یا سوال پس از فرایند با چه کسانی باید تماس گرفت

🛑 هزینه آزمایش یا فرایند

در صورت مصرف سیگار، باید هر چه سریع تر مصرف خود را قطع کرد. این اقدام سبب ارتقا بهبودی و سلامت کلی فرد می شود.

در صورت داشتن سابقه ابتلا به اختلالات انعقادی، مصرف هر گونه داروی رقیق کننده خون یا مصرف دارو هایی مختل کننده انعقاد خون باید پزشک خود را مطلع کرد. امکان دارد از بیمار خواسته شود تا مصرف این دارو ها را قبل از فرایند متوقف کند.

در صورت بارداری یا گمان بر باردار بودن باید پزشک خود را مطلع کرد.

در صورت داشتن حساسیت به هر گونه دارو، ماده حاجب، ید، چسب، لاتکس، دارو های بی حسی موضعی و بیهوشی عمومی باید پزشک خود را مطلع کرد.

افراد باید تمامی دارو های مصرفی خود از جمله تجویزی، غیر تجویزی و گیاهی را به اطلاع پزشک برسانند.

از بیمار خواسته می شود تا از ۸ ساعت قبل از فرایند (معمولا پس از نیمه شب) از خوردن و آشامیدن اجتناب کند.

امکان دارد پزشک جهت کسب اطمینان از ایمنی بیمار در فرایند او را از نظر فیزیکی معاینه کرده و انجام آزمایش های خون یا دیگر تست های تشخیصی را درخواست کند.

قبل از فرایند از بیمارخواسته می شود تا فرم رضایت نامه عمل را امضا کند. باید این فرم را به دقت خوانده و در صورت واضح نبودن برخی قسمت ها از پزشک خود سوال کند.

همچنین، جهت کمک به راحتی فرد قبل از فرایند به او داروی آرام بخش داده می شود.

مراحل ترمیم آنوریسم آئورت شکمی

در این قسمت مراحل هر دو روش ترمیم آنوریسم آئورت شکمی را شرح داده ایم:

نحوه انجام ترمیم باز

بیمار به پشت بر روی تخت عمل دراز می کشد. پزشک متخصص بیهوشی ضربان قلب، فشار خون، تنفس و سطح اکسیژن او را در حین جراحی پایش می کند. پس از آرام شدن بیمار، پزشک یک لوله تنفسی را به گلو و ریه های بیمار وارد کرده و یک سر آن را به دستگاه ونتیلاتور وصل می کند. این دستگاه وظیفه تنفس بیمار را در حین جراحی بر عهده می گیرد. یک پرستار کاتتری را به مثانه بیمار وارد می کند تا هر گونه ادرار خارج شود. پرستار دیگر محل عمل را به وسیله یک محلول ضد عفونی کننده تمیز می کند.

پس از آن که تمامی لوله ها و نمایشگر ها در جای خود قرار گرفتند، پزشک برشی بر مرکز شکم یعنی از پایین استخوان جناغ تا پایین ناف ایجاد می کند. همچنین، امکان دارد این برش از زیر بازوی چپ تا مرکز شکم و به پایین ناف ایجاد شود. پزشک دو کلمپ (گیره) را در بالا و پایین محل آنوریسم بر روی شریان آئورت قرار می دهد.

 این کار جریان خون را به طور موقت متوقف می کند. سپس، پزشک کیسه آنوریسم را بریده و لوله باریکی به نام پیوند را در جای آن بخیه می زند. این پیوند هر دو انتهای آئورت را به یکدیگر وصل می کند. پزشک گیره ها را برداشته و دیواره آنوریسم را در اطراف پیوند قرار می دهد. پس از این مرحله، دو قسمت آئورت به یکدیگر بخیه شده و قفسه سینه با بخیه بسته می شود. یک پرستار بانداژی استریل بر روی محل زخم اعمال می کند.

پس از انجام این فرایند باز، پزشک با هدف تخلیه مایعات شکمی لوله ای را به دهان یا بینی فرد وارد کرده و تا معده هدایت می کند. بیمار از تخت اتاق عمل به تختی دیگر و سپس به بخش مراقبت های ویژه (ICU) یا مراقبت پس از بیهوشی (PACU) منتقل می شود.

نحوه انجام فرایند ترمیم اندوواسکولار آنوریسم

بیمار به پشت بر روی تخت عمل دراز می کشد. پزشک متخصص بیهوشی ضربان قلب، فشار خون، تنفس و سطح اکسیژن او را در حین جراحی پایش می کند. پس از آرام شدن بیمار، پزشک یک لوله تنفسی را به گلو و ریه های بیمار وارد کرده و یک سر آن را به دستگاه ونتیلاتور وصل می کند. این دستگاه وظیفه تنفس بیمار را در حین جراحی بر عهده می گیرد.

امکان دارد پزشک بی حسی منطقه ای را به بیهوشی عمومی ترجیح دهد. در بی حسی منطقه ای با هدف بی حس کردن ناحیه عمل دارویی به صورت اپیدورال (در ناحیه کمر) به بیمار تزریق می شود. بیمار و پزشک حین عمل توانایی صحبت کردن با یکدیگر را دارند. پزشک نوع بی حسی یا بیهوشی مناسب را برای بیمار تعیین خواهد کرد. پزشک جهت دسترسی به شریان های رانی در هر دو ناحیه کشاله ران برش ایجاد می کند. پزشک با استفاده از فلوروسکوپی یک سوزن را به شریان رانی بیمار وارد می کند.

فلوروسکوپی نوعی از فیلم اشعه ایکس است که تصاویر آن به نمایشگری شبیه به یک تلویزیون ارسال می شوند. پس از هدایت سوزن، یک سیم هدایتی به محل آنوریسم وارد می شود. پزشک سوزن را خارج کرده و یک غلاف را سوار بر سیم هدایتی به بدن فرد وارد می کند. پزشک جهت مشاهده موقعیت آنوریسم ماده حاجبی (رنگ) را به آنوریسم و عروق مجاور آن تزریق می کند. پزشک از ابزار های درون عروقی مخصوص و تصویر برداری اشعه ایکس جهت هدایت فرایند بهره می گیرد.

او یک استنت یا پیوند را از طریق شریان رانی وارد کرده و آن را تا آئورت و محل قرار گیری آنوریسم هدایت می کند. پس از آن، پیوند استنت را جدا کرده و آن را به دیواره آئورت اتصال می دهد. بار دیگر ماده حاجب تزریق می شود تا نشت خون از ناحیه آنوریسم بررسی شود. در صورت عدم مشاهده هر گونه نشت خون تمامی ابزار ها از بدن بیمار خارج می شوند. پس از این مرحله، محل برش ها بخیه شده و بانداژ یا پانسمانی بر محل زخم اعمال می شود.

مراحل بعد از ترمیم آنوریسم آئورت شکمی

شما باید برای تمامی مراحل و اتفاقات پس از عمل در هر دو روش آگاهی کامل را داشته باشید

اتفاقات پس از ترمیم باز در بیمارستان

پس از اتمام فرایند، یکی از اعضای تیم جراحی بیمار را به اتاق ریکاوری (بهبودی) یا بخش مراقبت های ویژه منتقل می کند تا از نزدیک پایش شود. بیمار به نمایشگر هایی وصل می شود که فعالیت قلب، فشار خون، تعداد تنفس و سطح اکسیژن خون فرد را نمایش می دهند. تا زمانی که فرد خود قادر به تنفس نباشد لوله ای در گلوی او قرار می گیرد که در نفس کشیدن به او کمک می کند.

همگام با کسب بیشتر هوشیاری و شروع تنفس فردی، پرستار دستگاه تنفس را به گونه ای تنظیم می کند که تنفس بیشتر توسط خود فرد انجام شود. پس از آنکه فرد به اندازه کافی هوشیار شد و توانایی سرفه کردن را بدست آورد، پرستار لوله تنفسی را از او جدا خواهد کرد.

بعد از خارج کردن لوله، پرستار هر دو ساعت در سرفه کردن و کشیدن نفس های عمیق به بیمار کمک خواهد کرد. امکان دارد این کار به دلیل وجود زخم ها دردناک باشد اما از نظر پیشگیری از تجمع ترشحات در ریه ها بسیار ضروری است. عدم تنفس و سرفه کردن مناسب می تواند به پنومونی یا عفونت ریوی منجر شود. پرستار به بیمار آموزش می دهد تا چگونه جهت تسکین درد خود یک بالش را محکم بغل کرده و سرفه کند.

همچنین، امکان دارد پرستار دارو های مسکن را نیز در اختیار بیمار قرار دهد. جهت کمک به کنترل فشار خون، ضربان قلب و هر گونه مشکلات مرتبط با خونریزی دارو های درون رگی به بیمار داده خواهد شد. همزمان با تثبیت شدن شرایط فرد، پزشک به تدریج مقدار دارو ها را کم می کند. پس از تثبیت شرایط جسمی و خارج شدن لوله هوایی بیمار می تواند شروع به نوشیدن مایعات کند.

 رژیم غذایی به تدریج و بر حسب توانایی فرد به سمت مواد سفت تر پیشروی می کند. در صورت داشتن لوله تخلیه (درناژ) در شکم، تا خارج شدن آن لوله بیمار توانایی خوردن یا نوشیدن را نخواهد داشت. لوله تخلیه هنگامی خارج می شود که روده ها دوباره عملکرد خود را از سر گیرند. فعالیت روده ها معمولا طی چند روز پس از فرایند از سر گرفته می شود. هنگامی که پزشک از آمادگی بیمار مطمئن شد درخواست می کند تا او را از بخش مراقبت های ویژه به بخش مراقبت های پس از جراحی منتقل کنند. فرد بهبودی خود را در بخش دوم ادامه خواهد داد.

همگام با بیرون آمدن بیمار از تخت و راه رفتن های طولانی تر در محیط اطراف میزان فعالیت بیمار افزایش خواهد یافت. کادر درمان مقدمات ترخیص بیمار از بیمارستان را فراهم خواهند کرد. این مقدمات شامل تجویز دارو های جدید و دستور العمل های ملاقات با پزشک می باشد.

اتفاقات پس از درمان اندوواسکولار آنوریسم در بیمارستان

پس از اتمام فرایند، یکی از اعضای تیم جراحی بیمار را به اتاق ریکاوری (بهبودی) یا بخش مراقبت های ویژه منتقل می کند تا از نزدیک پایش شود. بیمار به نمایشگر هایی وصل می شود که فعالیت قلب، فشار خون، تعداد تنفس و سطح اکسیژن خون فرد را نمایش می دهند. بیمار برای مدتی در یکی از این دو بخش مانده و سپس به یک بخش معمولی منتقل می شود. بیمار به صورت اپی دورال بی حس شده یا از پرستار خود داروی مسکن دریافت می کند.

در بی حسی اپیدورال دارویی از طریق کاتتری باریک به فضای احاطه کننده طناب نخاعی در ناحیه پایینی کمر تزریق می شود. این دارو سبب بی حسی در ناحیه پایینی بدن، شکم و قفسه سینه می شود. همگام با بیرون آمدن بیمار از تخت و راه رفتن های طولانی تر در محیط اطراف میزان فعالیت بیمار افزایش خواهد یافت. رژیم غذایی به تدریج و بر حسب توانایی فرد به سمت مواد سفت تر پیشروی می کند. کادر درمان مقدمات ترخیص بیمار از بیمارستان را فراهم خواهند کرد. این مقدمات شامل تجویز دارو های جدید و دستور العمل های ملاقات با پزشک می باشد.

مراقبت های پس از ترمیم آنوریسم آئورت شکمی

پس از رفتن به خانه، خشک و تمیز نگه داشتن محل جراحی بسیار اهمیت دارد. پزشک دستورالعمل های اختصاصی را جهت حمام کردن به فرد می دهد. در صورتی که بخیه های زخم ها در بیمارستان خارج نشده باشند، در اولین ملاقات با پزشک این موارد برداشته می شوند. امکان دارد برش ناشی از جراحی تا چند روز پس از فرایند ترمیم آنوریسم زخم یا حساس به لمس باشد. جهت رهایش درد می توان طبق دستور پزشک از دارو های مسکن استفاده کرد. پیش از موافقت پزشک نباید رانندگی را از سر گرفت. همچنین امکان دارد محدودیت هایی دیگری نیز برای فعالیت های بیمار اعمال شود.

در صورت ابتلا به هر کدام از موارد زیر باید پزشک خود را باخبر کرد:

  1. تب یا لرز
  2. قرمزی، تورم و خونریزی یا خروج دیگر ترشحات از محل زخم
  3. تشدید درد ناحیه زخم

پزشک بسته به موقعیت خاص هر بیمار می تواند توصیه های دیگری را نیز به بیمار ارائه دهد.

ما در اینجا مطلب کاملی درباره دستورات پس از ترخیص و مراقبت های بعد از عمل آنوریسم آئورت شکمی گردآوری کرده ایم. حتماً آنرا بخوانید. 

دکتر رضا مطلوب

فوق تخصص جراحی اندوواسکولار و عروق

0
دکتر رضا مطلوب

دکتر رضا مطلوب

دکتر رضا مطلوب، دارای تخصص جراحی عمومی و فوق تخصص جراحی عروق و اندوواسکولار از دانشگاه علوم پزشکی تهران می باشد.
زنبیل خرید