برای دیابت بارداری چه بخوریم؟ [نمونه رژیم غذایی]

تغذیه در دیابت بارداری بخش مهمی از مدیریت دیابت را به خود اختصاص می دهد. با این حال، هنگامی که فرد از ابتلای خود به دیابت بارداری آگاه می شود، ممکن است از بایدها و نباید های غذایی و اینکه زنان باردار دیابتی چه غذاهایی باید بخورند، مطلع نباشد.

 با اینکه مواد خوراکی مناسب برای این افراد فراوان هستند اما ممکن است پس از هر بار مشاوره با افراد متخصص باز هم به طور کامل جواب این سوال را بدست نیاورند. پیروی از نکاتی که در این مطلب گفته می شود در مدیریت دیابت بارداری به افراد کمک می کند. با اینکه نمی توان تمامی مواد خوراکی را به طور دقیق بیان کرد اما گزینه های مختلفی برای صبحانه، ناهار، میان وعده و شام بیان می شوند.

این نکات تغذیه ای برای زنان مبتلا به دیابت بارداری به صورت عمومی بیان شده اند. به یاد داشته باشید که برنامه ی غذایی شما در زمان بارداری می بایست توسط متخصص و به صورت اختصاصی برای شما تجویز شود.

۱- از کربوهیدرات های سالم تر استفاده کنید.

تمامی کربوهیدرات ها (مواد قندی) مقدار قند خون را تحت تاثیر قرار می دهند. اما باید از انواع سالم تر خوراکی های حاوی کربوهیدرات استفاده کرده و از مقدار مصرف خود آگاه بود. از جمله منابع سالم کربوهیدرات ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

تغذیه دیابت بارداری

# میوه ها

# سبزیجات

# حبوبات همچون لوبیا، عدس و نخود

# محصولات لبنی همچون شیر و ماست شیرین نشده

# دانه های کامل (سبوس دار) همچون برنج قهوه ای، آرد سیاه و جوی دو سر سبوس دار

همچنین، کاهش مواد کم فیبر همچون نان سفید، برنج سفید و غلات به شدت فرآوری شده، ضرورت دارد. در صورت عدم اطمینان، می توان با خواندن برچسب غذایی مواد خوراکی از میزان فیبر آن ها مطلع شد.

۲- مصرف شکر را کاهش دهید

واضح است که کاهش مصرف شکر در ابتدا می تواند دشوار باشد، به همین دلیل جایگزینی آن با مواد دیگر می تواند یک نقطه شروع مناسب باشد. در اینجا چندین روش آسان برای کاهش مصرف شکر اضافی بیان شده است:

✅ نوشیدنی های قندی، انرژی زا و آب میوه ها را با آب، شیر کم یا نیمه چرب و چای یا قهوه بدون کافئین جایگزین کنید.

✅ به جای استفاده از شکر، از شیرین کننده های کم یا بدون کالری استفاده کنید. این مواد به شیرین کننده های مصنوعی شناخته می شوند. کاهش مصرف شکر می تواند در مدیریت مقدار قند خون به افراد کمک کند.

✅ از مواد خوراکی فرآوری شده همچون کیک، شکلات، بستنی و بیسکویت کمتر استفاده کنید.

✅ نام های دیگر شکر را بر روی برچسب های غذایی بشناسید. این نام ها شامل ساکاروز، گلوکز، دکستروز، فروکتوز، لاکتوز، مالتوز، عسل، شیره، ملاس، شربت ذرت و قند اینورت می شوند. یکی از افرادی که در هر دو بارداری خود به دیابت بارداری مبتلا شده بیان دارد: ((کنترل مقدار وعده غذایی و کاهش مصرف شکر عواملی کلیدی در کاهش قند خون من بودند)).

۳- مقدار مصرف هر وعده خود را تنظیم کنید.

این کار به کنترل مقدار قند خون و پیشگیری از اضافه وزن بیش از حد در دوره بارداری کمک می کند. افراد باید درباره مقدار اضافه وزن مناسب در دوره بارداری با تیم درمانی خود مشورت کنند. ممکن است پزشک، وزن فرد را در طول بارداری به طور دقیق پایش کند.

۴- میان وعده مناسب

در صورت نیاز به مصرف میان وعده در مبتلایان به دیابت بارداری، بهتر است از ماست کم چرب یا کم شکر، دانه ها و آجیل های بدون نمک، میوه ها و سبزیجات به جای چیپس، بسکوییت و شکلات استفاده کرد. با این وجود، افراد باز هم باید مقدار مصرف این موارد را کنترل و وزن خود را پایش کنند.

رژیم غذایی دیابت بارداری

۵- از مصرف خوراکی های دیابتی اجتناب کنید.

با توجه به تغییر قوانین، تولید کنندگان برخلاف گذشته نمی توانند بر روی مواد خوراکی برچسب دیابتی یا مناسب برای افرادی دیابتی نصب کنند. این مواد هیچ مزیت ویژه ای برای سلامتی نداشته، گران بوده، بر قند خون اثر گذاشته و امکان دارد باعث درد معده شوند.

۶- با شاخص گلایسمیک (قندی) آشنا شوید.

انتخاب مواد غذایی دارای شاخص گلایسمیک پایین می تواند به کنترل مقدار قند خون کمک کند. شاخص گلایسمیک معیاری است که بیان دارد هر ماده خوراکی دارای کربوهیدرات پس از مصرف شدن به چه سرعتی قند خون را افزایش می دهد.

برخی مواد خوراکی مقدار قند خون را به سرعت تغییر داده و به همین دلیل شاخص گلایسمیک بالایی دارند. برخی دیگر نیز با تاخیر بر قند خون اثر گذاشته که شاخص گلایسمیک پایینی به آن ها نسبت داده می شود.

افراد می توانند با انتخاب مواد خوراکی دارای شاخص گلایسمیک پایین و مصرف مواد قندی سالم تر، بهترین نتایج را کسب کنند. با این وجود باز هم باید مقدار مصرف مواد خوراکی خود را کنترل کرد زیرا مقدار مصرف مواد قندی بیش از هر عامل دیگری بر قند خون اثر گذار است. لازم به ذکر است که تمامی مواد غذایی دارای شاخص گلایسمیک پایین، سالم نیستند. به همین دلیل، باید به برچسب مواد غذایی توجه کرده و موارد سالم را انتخاب کرد.

۷- وزن خود را کنترل کنید.

شواهد بیان دارند که بارداری زمان مناسبی برای گرفتن رژیم های سخت نبوده و افراد نباید کاهش وزن را هدف قرار دهند. با این حال، ضروری است که تیم درمان، وزن مادر را کنترل کرده و افزایش وزن او به گونه ای نباشد که برای خود و جنین مشکل ساز شود.

ایجاد تغییرات کوچک در رژیم غذایی و میزان فعالیت فیزیکی می تواند به پیشگیری از افزایش بیش از حد وزن کمک کند. این موارد برای کاهش خطر ابتلا به عوارض نیز مفید هستند. مادران باید پس از زایمان، سبک زندگی سالم تری را برگزیده و وزن خود را در حد مناسبی نگه دارند. این کار خطر بروز دیابت بارداری در حاملگی های بعدی و ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش می دهد.

آیا می توان ماهی مصرف کرد؟

از آنجایی که ماهی برای سلامت مادر و تکامل جنین مفید است، باید به صورت متداول مصرف شود. توصیه می شود که در هفته حداقل دو وعده ماهی میل شده و یکی از این وعده ها ماهی روغنی باشد. از جمله ماهی های روغنی می توان به سالمون، ساردین، قزل آلا، ماهی خال خالی، شاه ماهی و پلیکارد اشاره کرد.

علاوه بر این موارد، به دلیل اینکه ماهی تن نسبت به دیگر ماهی ها حاوی مقادیر نسبتا بالایی از جیوه می باشد نباید بیش از ۴ کنسرو تن ماهی یا دو استیک ماهی تن در هفته مصرف شود. برخی خوراکی ها همچون حلزون صدف دار خام را نباید در دوره بارداری مصرف کرد.

نمونه رژیم غذایی برای دیابت بارداری

  • یک کاسه غلات سبوس دار همچون هریسه به همراه شیر نیمه چرب
  • ۲ برش نان تست سبوس دار به همراه پنیر یا دیگر مواد کم چرب و دارای چربی های غیر اشباع
  • میوه و ماست کم چرب و کم شکر
  • هریسه میوه ای به همراه دارچین و سیب
  • پنکیک با کره چدار و اسفناج
  • املت به همراه پیازچه و قارچ
  • یک ساندویچ سالاد مرغ یا گوشت با نان سبوس دار
  • یک سالاد پاستا کوچک به همراه سبزیجات بسیار
  • سوپ به همراه سبزیجات، حبوبات فروان و نان سبوس دار
  • پیتزای گل کلم
  • سالاد دانه سویا و مرغ
  • کلم پلو

برای میان وعده می توان از پاته گردوی سفید، ساندویچ سالاد مرغ و خیارشور و کاسه غلات به همراه میوه استفاده کرد.

  • مرغ سرخ شده
  • کاسه حبوبات
  • پلو مرغ به همراه کدو و گشنیز
  • بادمجان پر شده با توفو (پنیر سویا)، قارچ و لوبیا بورلوتی
  • دسر عدس

ورزش کردن

ورزش منظم به بدن این امکان را می دهد تا بدون نیاز به انسولین اضافی، از گلوکز استفاده کند. این وضعیت با مقاومت به انسولین مقابله کرده و علت مفید بودن ورزش برای افراد دیابتی می باشد. با این حال، قبل از شروع یک برنامه ورزشی باید با پزشک خود مشورت کرد.

مصرف دارو در دیابت بارداری

در صورتی که رژیم غذایی و ورزش کردن کافی نباشند، فرد جهت کاهش قند خون خود، به تزریق انسولین نیاز خواهد داشت. نزدیک به ۱۰ تا ۲۰ درصد زنان مبتلا به دیابت بارداری برای دستیابی به قند خون مطلوب خود به تزریق انسولین نیازمند هستند.


دکتر رضا مطلوب

فوق تخصص عروق پا و جراح تروما

0
دکتر رضا مطلوب

دکتر رضا مطلوب

دکتر رضا مطلوب، دارای تخصص جراحی عمومی و فوق تخصص جراحی عروق و اندوواسکولار از دانشگاه علوم پزشکی تهران می باشد.
زنبیل خرید