DVT مخفف کلمات deep vein thrombosis هست و به لخته شدن خون در سیاهرگ های عمقی اطلاق می شود که میتواند اندام تحتانی، فوقانی و شیوع کمتر سایر نقاط بدن را درگیر کند. سیاهرگ ها مسئول برگرداندن خون از ارگان ها به سمت قلب می باشند. وقتی لخته درون سیستم وریدی عمقی شکل میگیرد احتمال کنده شدن آن و رفتن به سمت قلب و ریه وجود دارد. از این رو این بیماری تهدیدکننده حیات است. امن ترین راه برای جلوگیری از انتقال لخته به قلب و ریه تعبیه فیلتر ivc می باشد.

علایم: درد پشت ساق پا، ورم پا, قرمزی کبودی، سیاهی یا سفیدی پا در بیماری dvt دیده میشود.

تشخیص: معمولا یک سونوگرافی کالر داپلر میتواند لخته درون وریدهای عمقی را نشان دهد و نیاز به بررسی تشخیصی بیشتری نیست و درمان باید با شک به dvt شروع شود.

بیماری dvt

درمان های سنتی DVT عبارتند از:

  • استراحت
  • بالا نگه داشتن عضو مبتلا به DVT نسبت به سطح زمین
  • پوشیدن جوراب واریس

دارو های ضد انعقاد خون

داروهایی که با هدف جلوگیری از ایجاد لخته خون تجویز می شوند، از بزرگ شدن، شکسته شدن و جا به جایی لخته های خون به سمت ریه ها (آمبولی ریوی) جلوگیری می کنند. با این حال، ضد انعقادها، توانایی تجزیه کردن لخته ها را ندارند. از جمله چنین دارو هایی می توان به وارفارین و هپارین اشاره کرد. لخته ها با گذشت زمان توسط بدن تجزیه شده یا از طریق تکنیک جدیدی به نام ((ترومبولیز با هدایت کاتتر)) از بین می روند.

ترومبولیز با هدایت کاتتر چیست؟

این فرایند لخته های خونی درون ورید ها را بدون جراحی از بین می برد. دارو های ضد لخته یا ترومبولیتیک به صورت مستقیم به محل قرار گیری لخته خون، تزریق می شوند. فرایند ترومبولیز با هدایت کاتتر معمولا در بیمارستان و توسط جراح عروق انجام می شود. در این فرایند، پزشک، کاتتر را به وریدی از پا وارد کرده و آن را تا محل قرار گیری لخته هدایت می کند.

همزمان نیز روند پیشرفت فرایند بر روی یک نمایشگر اشعه ایکس نمایش داده می شود. هنگامی که نوک کاتتر به لخته وارد می شود، دارو های تجزیه کننده لخته (همچون اوروکیناز) از طریق کاتتر به لخته خون وارد می شوند. در اغلب موارد، از بین رفتن کامل لخته، چندین روز به طول می انجامد.

جراح عروق با استفاده از اشعه ایکس (ونوگرام) یا امواج فراصوت می تواند روند درمان را مشاهده و پایش کند. علاوه بر این موارد، او می تواند با استفاده از تصاویر بدست آمده از اشعه های ایکس یا امواج صوتی، تنگی یا آسیب دیدگی دیواره ورید را بررسی کند. 

تنگی های وریدی امکان تشکیل لخته های خونی را در آینده فراهم می کنند. این تنگی ها را می توان به وسیله ونوگرافی تشخیص و به وسیله آنژیوپلاستی یا استنت گذاری درمان کرد. تکنیک های مداخله ای جدیدی که داروها و ابزار های تخصصی را با یکدیگر به کار می گیرند، سبب ارتقای گسترده درمان ترومبوز ورید های عمقی می شوند.

پزشکان تقریبا ۱۰ سال پیش فرایندی غیر جراحی را برای درمان ترومبوز ورید های عمقی (DVT) ایجاد کردند که ترومبولیز با هدایت کاتتر (CDT) نام داشت. در این فرایند، دارو هایی تحت هدایت آزمایش های تصویر برداری به صورت مستقیم به لخته وارد می شدند. این دارو ها به جای اینکه از طریق یک خط وریدی در بازو وارد خون شوند، به وسیله کاتتری در ورید به لخته می رسیدند.

متخصصان در چند سال گذشته تلاش کرده اند تا با ارتقا فرایند CDT به استفاده از آن در درمان DVT ادامه داده و آن را در زمان کوتاه تر و با خطرات کمتری انجام دهند.

و حالا پس از سالها تلاش، سه تکنیک به وجود آمد که دارو ها و ابزار های از بین برنده لخته ها را به صورت همزمان به کار می برند.

ترومبوز وریدی

تکنیک Power Pulse Spray

در این روش، داروی ضد لخته رقیق با فشار زیاد به محل لخته تزریق می شود. مزیت این تکنیک رسیدن دارو به سطوح بیشتری از لخته می باشد. تجزیه شدن نسبی لخته حدود نیم ساعت به طول می انجامد. پس از گذشت این زمان، دوباره افشانه قدرتمندی از محلول سالین، درون ورید اعمال می شود. افشانه های محلول سالین، سبب کشیده شدن لخته به داخل کاتتر شده و پس از آن جراح عروق، لخته را از بدن خارج می کند.

سیستم انفوزیون محیطی Trellis-8

در این فرایند دو بالون متورم شده در دو طرف لخته قرار می گیرند تا از حرکت بخش های آن به دیگر نواحی بدن جلوگیری کنند. سپس پزشک یک سیم را به داخل لخته هدایت کرده و شروع به چرخاندن آن می کند تا لخته به تکه های متعدد تبدیل شود. در مرحله بعد تکه های لخته به درون کاتتر مکش شده و از بدن خارج می شوند. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) به تازگی Trellis را به عنوان یک روش انفوزیون کاتتری دارو برای رفع لخته های عروقی تایید کرده است.

ترومبکتومی هلیکس

ترومبکتومی هلیکس یک ابزار کوچک در انتها به دور ورید قرار گرفته و با ایجاد کردن جریانی چرخنده در خون، سبب شکسته شدن لخته می شود. در مرحله بعد، بخش های مختلف لخته از ورید خارج می شوند. تکنیک هلیکس توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای درمان لخته های پیوند عروقی دیالیز تایید شده است. پیوند عروقی دیالیز، پیوندی بین یک ورید و شریان است. علاوه بر این، روش هلیکس به صورت تایید نشده نیز برای درمان ترومبوز ورید های عمقی استفاده می شود.

بالون آنژیوپلاستی و استنت گذاری

بروز تنگی یا آسیب دیدگی یک ورید، امکان انجام آنژیوپلاستی توسط جراح عروق را ضروری می کند. آنژیوپلاستی، فرایندی است که در آن یک کاتتر تحت هدایت تصویر برداری اشعه ایکس به محل تنگی وارد شده و با باد کردن بالون متصل به آن، تنگی برطرف می شود. در بسیاری از موارد، یک استوانه کوچک و تور مانند به نام استنت از طریق کاتتر در ورید جایگذاری می شود تا از بسته شدن و تنگی مجدد ورید جلوگیری شود.

پیشگیری از واریس پا

تغییرات رفتاری می توانند در پیشگیری از ابتلا به وریدهای واریسی مفید باشند. از جمله این اقدامات می توان به موارد زیر اشاره کرد:

✅ پاهای خود را از ناحیه مچ پا و نه از زانو، بر روی هم قرار دهید.

✅ از پوشیدن کفش های پاشنه بلند خودداری کنید؛ زیرا این نوع کفش ها استفاده از عضلات پشت ساق پا را محدود می کنند.

✅  از پوشیدن لباس های تنگ که جریان خون رونده به کشاله ران یا عضلات پشت ساق پا را محدود می کنند، اجتناب کنید.

✅ از نشستن یا ایستادن به مدت طولانی خودداری کنید.

✅ زمانی را به بالا نگه داشتن پاها یا راه رفتن اختصاص دهید. این کار به عبور جریان خون و پیشگیری از نارسایی دریچه  عروق کمک می کند.

✅ استفاده از جوراب واریس نسبت به بانداژ های پلاستیکی برتری دارد.

درمان واریس پا

درمان واریس با لیزر

۱- درمان واریس پا با لیزر

امروزه جراحان عروق از لیزر واریس پا به جای فرایند های جراحی استفاده می کنند. در درمان لیزری درون وریدی (endovenous) یک فیبر لیزری، ورید اصلی ایجاد کننده واریس را با استفاده از حرارت، تخریب و مسدود می کند.

۲- انرژی امواج رادیویی

این مورد یکی دیگر از تکنیک های جدیدی است که توسط فوق تخصص عروق به کار میرود. امواج رادیویی، ورید مبتلا را از داخل حرارت داده و کوچک می کنند. پس از آن، جریان خون ورید درمان شده به دیگر وریدها منتقل خواهد شد.

۳- اسکلروتراپی

در این درمان، یک لوله باریک به نام کاتتر به داخل ورید هدایت شده و ماده ای به درون آن تزریق می شود. این ماده سبب تخریب و انسداد ورید شده و خون عبوری از ورید به دیگر عروق منتقل می شود.

۴- عمل فلبکتومی واریس

در این فرایند ورید های واریسی با ایجاد چندین سوراخ کوچک در پوست از بدن خارج می شوند. قبل از ایجاد سوراخ ها، ناحیه درمان توسط دارو های موضعی بی حس می شود. خارج کردن ورید ها (استریپینگ) شامل خارج کردن یک ورید بلند با ایجاد برش های کوچکی در سطح پوست می باشد.

۵- ترمیم اندوسکوپیک

این فرایند در موارد پیشرفته بیماری عروقی از جمله زخم های پا انجام می شود. جراح عروق یک دوربین اندوسکوپی (درون نگار) کوچک را از طریق یک برش کوچک به داخل ورید واریسی هدایت کرده تا آسیب ها را مشاهده و درمان کند.

درمان ترومبوفلبیت یا التهاب عروقی

التهاب عروقی

ترومبوفلبیت ورید های سطحی معمولا در خانه و با گذراندن دوره های استراحت، بالا نگه داشتن پاها، استفاده از دارو های مسکن و در صورت نیاز آنتی بیوتیک درمان می شود. کمپرس گرم و پوشیدن جوراب واریس می توانند در تسکین التهاب موثر باشند.

ترومبوفلبیت ورید های عمقی با مصرف ضد انعقادها یا فرایند ترومبولیز (ترومبولیتیک) درمان می شود. ترومبولیز فرایندی است که در آن داروهای ضد لخته به محل قرار گیری لخته خون تزریق می شوند. این فرایند معمولا توسط فوق تخصص عروق انجام می شود.

درمان استاز وریدی

عدم درمان ترومبوز وریدهای عمقی (DVT) یا دیگر بیماری ها با گذر زمان می تواند سبب تخریب دریچه های وریدی و عدم بسته شدن مناسب آن ها شود. هنگامی که این وضعیت بروز می دهد جریان خون به داخل ورید بازگشته و در ورید های ناحیه پایینی پا تجمع می کند. تجمع خون در ورید های ناحیه پایینی پا می تواند سبب تورم، آسیب بافتی و در نهایت ایجاد زخم های دردناک شود. این پدیده تحت عنوان بیماری استاز وریدی شناخته می شود. خوشبختانه، درمان مناسب ترومبوز ورید های عمقی یا دیگر بیماری های وریدی می تواند از بروز عوارضی چون آمبولی ریوی و بیماری استاز وریدی پیشگیری کند.

درمان آمبولی ریوی

آمبولی ریوی یک رویداد رایج مخصوصا در بیماران بستری در بیمارستان می باشد. گزینه های درمانی این عارضه شامل موارد زیر می شوند:

# درمان ترومبولیتیک

در این روش،  داروهای ضد لخته خون از طریق یک کاتتر به صورت مستقیم به محل قرار گیری لخته در ریه تزریق می شوند.

# ترومبکتومی

در این فرایند، یک کاتتر تحت هدایت تصویر برداری اشعه ایکس به محل قرار گیری لخته فرستاده شده و ابزاری دیگر، لخته ها را به قطعات کوچک تر می شکند تا به راحتی توسط بدن جذب شوند.

# ضد انعقادها

داروهای ضد انعقاد، در حین اینکه بدن لخته ها را به طور طبیعی تجزیه می کند، از بزرگتر شدن لخته ها یا تشکیل موارد جدید پیشگیری می کند. فیلترهای ورید اجوف ابزار هایی هستند که جهت پیشگیری از آسیب بیشتر به عروق خونی ریه ها استفاده می شوند. این فیلتر ها برای افرادی به کار می روند که احتمال تشکیل مجدد لخته ها در ان ها وجود داشته یا مبتلا به بیماری ریوی مزمن می باشند.

فیلتر های ورید اجوف معمولا توسط جراح عروق در ورید بیماران جایگذاری می شوند. این پزشکان بدون انجام جراحی، کاتترها یا دیگر ابزار های کوچک را تحت هدایت تصویر برداری اشعه ایکس در عروق خونی وارد می کنند.

فیلتر ورید اجوف تحتانی (IVC) چیست؟

فیلتر ورید اجوف تحتانی (IVC)

ورید اجوف تحتانی یا IVC یکی از عروق خونی بزرگ است که خون را از قسمت پایینی بدن به قلب باز می گرداند. فیلتر ورید اجوف تحتانی یک قطعه فلزی کوچک است که با هدف پیشگیری از حرکت لخته های ورید های پا به عروق ریوی در این ورید جایگذاری می شود.در صورت حرکت یک لخته خون در پا یا ترومبوز ورید عمقی (DVT)  به ریه ها، آمبولی ریوی شکل می گیرد.

آمبولی های ریوی بزرگ می توانند مرگبار باشند. در صورت ابتلا به DVT، امکان دارد جهت پیشگیری از حرکت لخته به مصرف داروهای رقیق کننده خون نیاز باشد. برخی افراد به دلیل مشکلات انعقادی، قادر به مصرف دارو های رقیق کننده خون نیستند. همچنین امکان دارد افرادی این دارو ها را مصرف کرده اما نتیجه مطلوب را دریافت نکنند. این افراد جهت پیشگیری از حرکت لخته های خونی به سمت ریه ها به فیلتر های موقت یا دائم ورید اجوف تحتانی نیاز خواهند داشت.

امروزه انواع مختلفی از فیلتر های IVC به کار گرفته می شوند. فیلتر Greenfield یکی از آشنا ترین نام ها در این انواع است. برخی از این فیلتر ها دائمی و برخی دیگر موقتی هستند.

فیلتر گذاری ورید اجوف تحتانی چگونه انجام می شود؟

فیلتر ورید اجوف تحتانی توسط جراح عروق در بدن بیمار جایگذاری می شود. جایگذاری فیلتر یک فرایند جراحی کوچک است. در این فرایند به بیمار، داروهای آرام بخش تزریق شده و به همین دلیل هیچ نوع دردی احساس نمی کند. پزشک، سوزنی را به یکی از ورید های گردن یا کشاله ران وارد می کند تا از طریق آن یک کاتتر به داخل عروق خونی هدایت شود. این کاتتر با دقت جایگذاری شده تا بتوان فیلتر IVC را از طریق آن وارد کرد. سپس جراح عروق با استفاده از تصویر برداری اشعه ایکس، فیلتر را مشاهده کرده و در جای مناسب قرار می دهد.

این فرایند معمولا کمتر از یک ساعت به طول می انجامد. اغلب افراد در صورت عدم ابتلا به مشکلات عمده، ظرف یک یا دو روز پس از فیلترگذاری ورید اجوف، مرخص می شوند.

خطرات فرایند جایگذاری فیلتر چیست؟

این فرایند کم خطر به شمار آمده و به همین دلیل خطر بروز مشکلات عمده در آن پایین است. خونریزی و عفونت در محل برش امکان پذیر است. خطر آسیب به دیگر اندام ها بسیار اندک است. احتمال بروز خطرات دیگر از جمله مرگ نیز بسیار نادر می باشد.


دکتر رضا مطلوب فوق تخصص عروق و اندوواسکولار

۰
0
دکتر رضا مطلوب فوق تخصص جراح عروق

دکتر رضا مطلوب فوق تخصص جراح عروق

دکتر رضا مطلوب، دارای تخصص جراحی عمومی و فوق تخصص جراحی عروق و اندوواسکولار از دانشگاه علوم پزشکی تهران می باشد.

نظر خود را بنویسید

مشخصات شما منتشر نخواهد شد. فیلد هایی که با * مشخص شده اند را باید تکمیل کنید.

زنبیل خرید