کاروتید چیست؟

رگ های کاروتید کانال هایی هستند که مسئولیت انتقال خون به ناحیه گردن و سر را بر عهده دارند و در نتیجه برای زندگی انسان و سلامت وی ضروری به حساب می آیند. بیماری شریان کاروتید زندگی بیماران در سراسر جهان را تحت تاثیر خود قرار داده است و این موضوع اصلا غافلگیرکننده نیست.

بیماری انسداد شریان کاروتید یا همان CAD معمولا در اثر تصلب شرایین (آترواسکلروز) شریان های کاروتید به وجود می آید. منظور از آترواسکلروز ، رسوب و انباشته شدن چربی، کلسترول یا پلاک و انسداد شریان های خونی است. در این حال گردش خون در بدن فرد ضعیف می شود. این کم شدن جریان خون در بدن به معنای کاهش میزان خون و اکسیژنی است که به سمت مغز هدایت می شود و نتیجه این موضوع می تواند سکته یا مرگ باشد.

رگ کاروتید کجاست؟

بیماری شریان کاروتید معمولا به خاطر سبک زندگی افراد به وجود می آید بنابراین داشتن سبک زندگی سالم و درست اولین توصیه پزشکان در این زمینه است. داشتن یک وزن ایده آل و مناسب به کمک فعالیت ورزشی و مصرف غذای مناسب قلب می تواند میزان رسوب پلاک در شریان ها را کاهش داده و به بهبود کلی سلامت افراد کمک کند. از جمله دیگر فاکتور های مهم در این زمینه نیز می توان به استرس و استعمال دخانیات اشاره کرد، که هر دو عامل تشدید بیماری شریان کاروتید هستند.

در تصویر زیر که نشان دهنده ی آناتومی عروق گردن است محل رگ کاروتید نشان داده شده است. 

 

آناتومی عروق گردن آناتومی عروق گردن

درمان دارویی تنگی شریان کاروتید

در کنار داشتن یک سبک زندگی سالم، می توان از دارو هایی استفاده کرد که به رقیق شدن خون کمک کنند. دارو های ضد انعقاد خون نظیر آسپیرین یا کلوپیدوگرل (Clopidogrel) از جمله رایج ترین موارد تجویزی جهت جلوگیری از لخته شدن خون هستند و افرادی که مشکل رسوب پلاک در شریان های خونی خود دارند باید آن ها را استفاده کنند. همچنین استاتین ها معمولا برای افرادی با بیماری های محیطی نظیر دیابت در نظر گرفته می شوند.

اگر داشتن سبک زندگی سالم و مصرف دارو برای کاهش علائم بیماری شریان کاروتید کافی نباشند، پروسه های درمانی خاصی در دسترس خواهند بود. آنژیوپلاستی کاروتید و استنت گذاری از جمله رایج ترین روش های درمانی برای بیماری شریان کاروتید و گرفتگی شریان های خونی به شمار می روند.

آسپرین

استنت گذاری عروق کاروتید

زمانی که بیماری شریان کاروتید فرد شدید و جدی باشد، درمان پزشکی و پروسه های درمانی خاصی ضروری خواهند بود. استنت گذاری شریان کاروتید به کمک آنژیو رگ گردن در بین روش های درمانی مختلف، کمترین میزان تهاجم را داشته و می تواند پلاک انباشته شده در شریان کاروتید را از بین ببرد. استنت کاروتید یک لوله قابل انبساط و انعطاف پذیر است که قابلیت بزرگ کردن شریان کاروتید مورد نظر در بیمار را دارد.

پزشک معالج ابتدا یک کاتتر را از طریق ناحیه ای در کشاله ران وارد بدن فرد می کند و آن را به سمت شریان خون این ناحیه هدایت خواهد کرد. سپس کاتتر به سمت شریان کاروتید حرکت خواهد کرد. پزشک معالج از لوازم و امکانات تصویری موجود استفاده می کند تا ناحیه مسدود شده در شریان را پیدا کرده و کاتتر را به سمت آن هدایت کند.

در آنژیوگرافی گردن، پس از رسیدن کاتتر به شریان کاروتید، پزشک معالج از یک ماده رنگی مخصوص استفاده می کند تا امکان مشاهده شریان در تصاویر ایکس ری وجود داشته باشد. این کار می تواند به تشخیص بیماری شریان کاروتید و درمان آن کمک کند.

سپس یک سیم مخصوص وارد کاتتر می شود و پزشک مورد نظر یک بالن به همراه استنت کاروتید را وارد شریان خواهد کرد. بالن مورد نظر در داخل استنت قرار دارد و امکان باز کردن آن در ناحیه مورد نظر از شریان کاروتید را فراهم خواهد کرد. بدین ترتیب استنت به دیواره شریان فرد متصل می شود و فضا را جهت برقراری جریان خون باز می کند.

پس از این که پزشک موفق شود شریان را به یک اندازه رضایت بخش برساند، بالن مورد نظر از بدن خارج می شود و فقط استنت کاروتید در آنجا باقی خواهد ماند. بدن افراد استنت را شناسایی می کند و اجازه رشد سلول در اطراف آن را خواهد داد و در نتیجه عوارض جانبی کمی وجود دارد.

همانطور که گفتیم، استنت کاروتید به بازگشت جریان خون نرمال به بدن فرد کمک می کند. همچنین به عنوان یک پوشش بر روی تمام مشکلات بافتی که پلاک ها ایجاد کرده اند قرار می گیرد. علاوه بر این، استنت کاروتید اجازه رها شدن لخته های خونی و حرکت آن ها در بدن را نخواهد داد تا بدین ترتیب از خطر بروز سکته جلوگیری شود. 

آنژیوگرافی رگ گردن و به دنبال آن قرار دادن استنت، معمولا در کمتر از دو ساعت انجام می شود.

بیماری شریان کاروتید

آمادگی قبل از فنر زدن رگ گردن

پزشکان در حالت عمومی حداقل تعدادی از پروسه های درمانی اصلی را برای بیماران پیگیری می کنند. در ادامه به این موارد اشاره خواهیم داشت:

از بیماران خواسته می شود از خوردن، آشامیدن و استعمال دخانیات برای مدت خاصی قبل از پروسه درمانی خود اجتناب کنند. یک آزمایش کامل بدنی انجام می شود تا از مناسب بودن این روش درمانی برای بیمار اطمینان حاصل شود.

از بیمار مورد نظر خواسته می شود لیستی از تمامی داروهایی که در حال حاضر استفاده می کند و میزان دز مصرفی خود تهیه کند. سپس میزان دز و دفعات استفاده از این داروها تغییر داده خواهد شد. معمولا مصرف داروهای رقیق کننده خون قبل از پروسه درمانی استنت کاروتید متوقف می شود.

برای به دست آمدن بهترین نتایج، بیمارانی که به فکر استفاده از استنت کاروتید هستند باید در مورد بیمارستانی که باید در آن این پروسه درمانی را انجام دهند تحقیق کنند. کیفیت کار و نتایج مربوط به هر بیمارستان معمولا به شکل عمومی در دسترس است. مهارت پزشک جراحی که پروسه استنت کاروتید به او سپرده می شود از اهمیت بسیار بالای برخوردار است تا موفقیت حاصل شود.

همچنین بسیار مهم است در مورد میزان تاثیر استنت کاروتید در بهبود کیفیت زندگی، تغییرات سبک زندگی روزمره و داروهای مصرفی با پزشک فعلی خود مشورت کنید. معمولا افزایش میزان فعالیت بدنی و داشتن تغذیه سالم تر می تواند از پروسه های پزشکی متعدد تاثیر بیشتری داشته باشد تا میزان رسوب پلاک در شریان های کاروتید به حداقل برسد.

دوران نقاهت استنت کاروتید

پروسه بهبود بیمار پس از قرار دادن استنت در شریان کاروتید معمولا یک الی دو هفته است و همچنین یک یا دو روز بستری شدن در بیمارستان را نیز در نظر داشته باشید.

بلافاصله پس از انجام این روش درمانی، ضربان قلب و فشار خون بیمار مورد ارزیابی قرار گرفته می شود. ناحیه ورود لوله کاتتر که معمولا کشاله ران است توسط یک بانداژ‌ بزرگ بسته خواهد شد تا از خون ریزی جلوگیری شود. ممکن است از وسایلی جهت صاف نگه داشتن پای بیمار استفاده شود.

پس از گذشت یک الی دو روز از قرار دادن استنت کاروتید، بیمار برای رفتن به خانه از بیمارستان مرخص می شود. ممکن است در ناحیه ورود کاتتر به بدن زخم یا برآمدگی وجود داشته باشد و این ناحیه تا چند روز حساس خواهد بود. با این که امکان انجام فعالیت های سبک وجود دارد، برخی بیماران به یک الی دو هفته زمان نیاز دارند تا به وضعیت عادی برگردند.

بیشتر بیماران باید دارو مصرف کنند تا از لخته شدن خون و بروز سکته جلوگیری نمایند. همچنین پزشکان در زمینه ایجاد تغییرات در سبک زندگی نظیر مدیریت وزن، فعال بودن، ترک دخانیات با بیمار صحبت خواهند کرد تا از بروز انسداد بیشتر در شریان کاروتید جلوگیری شود.

عوارض و خطرات آنژیو رگ گردن

همچون هر پروسه درمانی دیگر، استنت گذاری در شریان کاروتید می تواند ریسک های خاصی از قبیل سکته، عفونت، خون ریزی، حمله قلبی و یا آسیب در اثر ورود کاتتر را به همراه داشته باشد.

در حالت کلی، این روش درمانی برای کسانی که زیر ۷۰ سال سن دارند امن به حساب می آید. ریسک بروز سکته و خطر مرگ در افراد بالای ۷۰ سال بسیار بیشتر است.

دکتر رضا مطلوب

فوق تخصص جراحی عروق و تروما

[wp_ulike]
دکتر رضا مطلوب فوق تخصص جراح عروق

دکتر رضا مطلوب فوق تخصص جراح عروق

دکتر رضا مطلوب، دارای تخصص جراحی عمومی و فوق تخصص جراحی عروق و اندوواسکولار از دانشگاه علوم پزشکی تهران می باشد.

نظر خود را بنویسید

مشخصات شما منتشر نخواهد شد. فیلد هایی که با * مشخص شده اند را باید تکمیل کنید.

زنبیل خرید