آمبولیزاسیون واریکوسل

آمبولیزاسیون واریکوسل فرایندی اثبات شده و بسیار موثر در درمان ورید های متورم کیسه بیضه و اطراف بیضه ها می باشد. این فرایند علاوه بر اینکه تاثیری هم اندازه با جراحی دارد، خطر و درد بیمار در آن کمتر بوده و مدت دوره بهبودی به طور قابل توجهی کوتاه تر است. جراحی اندوواسکولار قبل از انجام فرایند مطمئن می شود که آمبولیزاسیون واریکوسل درمانی مناسب برای بیمار می باشد.

آمبولیزاسیون واریکوسل فرایندی کم تهاجم است که نیاز به بستری شدن ندارد. کم تهاجم بودن به این معناست که فرایند درمانی شامل جراحی نمی شود. آمبولیزاسیون واریکوسل توسط پزشک رادیولوژیست مداخله ای و با تکنیک های هدایت شده به وسیله آزمایش های تصویر برداری انجام می شود. محل انجام این فرایند در بخش آنژیوگرافی مراکز درمانی سرپایی است. اغلب در این فرایند از دارو های آرام بخش درون وریدی و بی حسی موضعی استفاده می شود.

واریکوسل چیست؟

واریکوسل به متورم شدن ورید های درون کیسه بیضه و اطراف بیضه ها گفته می شود. این ورید ها می توانند سبب بروز احساس درد و سنگینی در آن ناحیه شوند. ورید های سالم درون کیسه بیضه حاوی دریچه هایی یک طرفه اند که امکان بازگشت خون از بیضه و کیسه آن را به قلب فراهم می کنند.

در هنگام ابتلا به واریکوسل، این دریچه ها عملکرد مناسب خود را از دست داده، خون در ورید ها تجمع کرده و این عروق متورم می شوند. واریکوسل می تواند به آتروفی بیضه منجر شده و با ناباروری ارتباط داشته باشد. آتروفی بیضه به کوچک شدن این اندام گفته می شود. برخی متخصصان باور دارند که دمای بالای ناشی از تجمع خون در ورید ها می تواند علاوه بر تعداد و تحرک اسپرم ها، تعداد اسپرم های فعال را نیز کاهش دهد.

واریکوسل

واریکوسل چقدر شایع است؟

ابتلا به واریکوسل در مردان جوان بیشتر است. تقریبا ۱۰ درصد تمامی مردان به واریکوسل مبتلا هستند. بیشترین بروز واریکوسل در بین مردان ۱۵ تا ۳۵ ساله است. در میان زوج های نابارور ۳۰ درصد مردان به واریکوسل مبتلا هستند.

علائم ابتلا به واریکوسل چیست؟

علائم ابتلا به واریکوسل می توانند شامل موارد زیر باشند:

درد

مردانی که در بیضه های خود احساس درد می کنند امکان دارد به واریکوسل دچار شده باشند. این درد اغلب در هنگام ورزش کردن، ایستادن یا نشستن برای مدت طولانی پدیدار می شود. درد بیضه ناشی از فشاری است که بر ورید های مبتلا وارد می شود. بلند کردن اجسام سنگین می تواند سبب تشدید این علائم و در برخی موارد ابتلا به واریکوسل شود. واریکوسل های دردناک گاهی اوقات (نه همیشه) از نظر اندازه نمایان و برجسته می شوند.

مشکلات باروری

میان واریکوسل و ناباروری ارتباط وجود دارد. کاهش تعداد اسپرم ها، کاهش تحرک اسپرم ها و افزایش تعداد اسپرم های غیر طبیعی می توانند با ابتلا به واریکوسل ارتباط داشته باشند. برخی متخصصان بر این باورند که واریکوسل با افزایش دمای داخل کیسه بیضه و کاهش تولید اسپرم سبب ناباروری می شود.

آتروفی بیضه

کوچک شدن بیضه ها نشانه دیگری از ابتلا به واریکوسل است. پس از درمان واریکوسل امکان دارد که بیضه های آسیب دیده دوباره به اندازه طبیعی خود بازگردند.

واریکوسل چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص ابتلا به واریکوسل از طریق معاینه فیزیکی یا آزمایش های تصویر برداری همچون سونوگرافی نسبتا آسان است. در معاینه فیزیکی، کیسه بیضه همانند کیسه ای پر از کرم احساس شده و امکان دارد اندازه آن کاهش یافته باشد. تقریبا ۹۵ درصد واریکوسل ها در سمت چپ کیسه بیضه یافت می شوند.

هنگامی که این ابتلا در معاینه فیزیکی یافت نشود، یک آزمایش تصویر برداری غیر تهاجمی به نام ونوگرام (سونوگرافی رنگی) را می توان برای تشخیص جریان غیر طبیعی خون استفاده کرد. در این آزمایش رنگ مخصوصی به ورید ها تزریق می شود تا ناهنجاری های عروق خونی مشخص شوند.

واریکوسل چگونه درمان می شود؟

واریکوسل دارای گزینه های درمانی جراحی و غیر جراحی می باشد. به بیماران توصیه می شود تا انواع گزینه های درمانی را بررسی کرده و درباره آن ها اطلاعات بدست آورند.

لیگاسیون جراحی

در گذشته جراحی لیگاسیون باز رایج ترین درمان واریکوسل علامت دار بود. در این فرایند، برشی از بالای پوست کیسه بیضه تا پایین ورید های بیضه ایجاد شده و ورید های مبتلا با بخیه بسته می شوند. با اینکه اغلب بیماران قرار گرفته تحت این فرایند در همان روز از بیمارستان مرخص می شوند اما برخی افراد باید یک شب را در بیمارستان سپری کنند. مدت بهبودی قابل انتظار در این فرایند بین ۲ تا ۳ هفته می باشد.

روش آمبولیزاسیون واریکوسل

آمبولیزاسیون واریکوسل یک درمان غیر جراحی و کم تهاجم است که توسط پزشک جراح اندوواسکولار انجام می شود. این فرایند علاوه بر اینکه تاثیری هم اندازه با جراحی دارد، خطر و درد بیمار در آن کمتر بوده و مدت دوره بهبودی بیمار به طور قابل توجهی کوتاه تر است.

مزایای آمبولیزاسیون واریکوسل

در اینجا تفاوت آمبولیزاسیون واریکوسل با جراحی آورده شده است:

➕ هیچ برشی بر روی کیسه بیضه ایجاد نمی شود.

➕ هیچ بخیه ای زده نمی شود.

➕ بیهوشی عمومی استفاده نمی شود.

➕ خطر ابتلا به عفونت کمتر است.

➕ مدت دوره بهبودی کم تر است.

➕ تاثیری هم اندازه با جراحی دارد. این تاثیر با بهبود آزمایش منی و آمار بارداری ها سنجش شده است.

➕ فرایندی سرپایی است که نیازی به بستری شدن در بیمارستان ندارد.

➕ مقرون به صرفه است.

بیمارانی که در هر دو بیضه خود به واریکوسل مبتلا هستند می توانند از طریق یک سوراخ هر دو را به صورت همزمان درمان کنند. در فرایند جراحی جهت درمان دو بیضه باید دو برش مجزا ایجاد شود.

درمان آمبولیزاسیون واریکوسل

چگونه باید برای این فرایند آماده شد؟

در این مرکز پس از جلسه مشاوره دستور العمل های آماده شدن برای فرایند به بیماران داده می شود. این موارد دستور العمل هایی عمومی بوده و امکان دارد برای هر فرد متفاوت باشند. با این وجود، موارد زیر اقداماتی جهت کسب آمادگی هستند:

از ۵ روز قبل از فرایند از مصرف دارو های رقیق کننده خون اجتناب کنید. از جمله این دارو ها می توان به ضد التهاب های غیر استروئیدی، آسپرین، کومادین و وارفارین اشاره کرد.

پس از نیمه شب از خوردن خودداری کنید. با انجام این کار پزشک می تواند در صورت نیاز داروی آرام بخش تزریق کند.

تا ۴ ساعت قبل از فرایند می توان مایعات شفاف نوشید.

مصرف دارو های صبح به همراه کمی آب مشکلی ندارد.

بیماران باید در روز مقرر به دفتر پذیرش بیمارستان مراجعه کنند.

چه مواردی را می توان در روز انجام فرایند انتظار داشت؟

پس از انجام پذیرش، یک خط وریدی برای بیمار وصل خواهد شد. پس از مقداری آرام سازی، با هدف دسترسی به عروق مقداری داروی بی حسی موضعی به ناحیه کشاله ران یا گردن اعمال می شود. در این فرایند، رادیولوژیست مداخله ای شکاف کوچکی بر پوست کشاله ران یا گردن ایجاد کرده و از طریق آن کاتتر باریکی را به ورید گونادال هدایت می کند. پزشک سپس رنگ مخصوصی را تزریق می کند تا ورید ها را نمایان، مشکل را پیدا و محل آمبولیزاسیون (مسدود کردن) ورید را مشخص کند.

یک کاتتر کوچک (با قطری کمتر از ۲ میلی متر) از کشاله ران راست به ورید ها وارد می شود تا واریکوسل ها را تخلیه کند. این کار دردناک نیست. سپس، مواد پزشکی مخصوص از طریق کاتتر در رگ وارد می شوند تا جریان خون آن مسدود شود. از جمله این مواد می توان به کویل ها، بالون ها و… اشاره کرد. مسدود کردن این رگ ها فشار وارد بر ورید های مبتلا را کاهش می دهد.

 با مسدود کردن ورید، جریان خون به دیگر مسیر های خونی سالم هدایت می شود. با اتمام فرایند کاتتر از بدن بیمار خارج می شود. در مرحله بعد، تیم درمان بر محل برش فشار وارد کرده و پانسمان کوچکی را در آن ناحیه قرار می دهد. گاهی اوقات، برای بستن ورید از یک دستگاه نیز استفاده می شود.

آیا این فرایند دردناک است؟

این فرایند تحت بی حسی موضعی و با آرام سازی بیمار انجام می شود. به همین دلیل دردناک نیست.

آیا این فرایند عملکرد جنسی را تحت تاثیر قرار می دهد؟

خیر. عملکرد جنسی فرد با انجام این فرایند تحت تاثیر قرار نمی گیرد.

مدت بهبودی

پس از ۱ تا ۲ ساعت استراحت فرد به خانه مرخص می شود. به بیماران توصیه می شود تا آن روز را در خانه استراحت کرده و تا ۷۲ ساعت پس از فرایند فعالیت های جسمانی سنگین را محدود کنند. افراد در روز پس از فرایند می توانند به فعالیت های روزمره خود ادامه دهند. همچنین، امکان دارد بیمار عوارض جانبی رایجی همچون تب خفیف، درد ناحیه لگن و خستگی عمومی را به مدت ۵ تا ۷ روز تجربه کند.

آیا پس از فرایند جای زخمی بر جای خواهد ماند؟

در حین آمبولیزاسیون واریکوسل هیچ برشی بر بیضه ها یا اطراف آن ها ایجاد نخواهد شد. در عوض، جهت وارد کردن کاتتر برشی کوچک بر روی پا ایجاد می شود. سپس، کاتتر به داخل شکم و از آنجا به ورید های مبتلا به واریکوسل هدایت می شود. پس از فرایند، کاتتر برداشته شده و نیازی به بخیه زدن نخواهد بود.

خطرات و عوارض آمبولیزاسیون واریکوسل 

احتمال بروز عوارض خفیفی از جمله کبودی در محل ورود کاتتر، حالت تهوع یا درد ناحیه پایینی کمر وجود داشته اما رایج نیست. همچنین، امکان دارد بیمار عوارضی همچون تب خفیف، درد ناحیه لگن و خستگی عمومی را تا یک هفته تجربه کند.

آیا این فرایند نتایج آزمایش منی را بهبود خواهد بخشید؟

برخی مطالعات نشان داده اند که ترمیم واریکوسل می تواند آزمایش منی را تا میزان قابل توجهی بهبود بخشد. با این حال، هیچ تضمینی وجود ندارد که همه افراد با انجام آمبولیزاسیون واریکوسل این بهبود را بدست آورند. شناخته شده است که میزان بارداری در زوج های نابارور پس از انجام این فرایند بین ۳۰ تا ۵۰ درصد افزایش یافته است.

آیا بیمه های درمانی هزینه آمبولیزاسیون واریکوسل را پوشش خواهند داد؟

به طور کلی در صورتی که بیمه های درمانی هزینه جراحی واریکوسل را پوشش دهند، هزینه آمبولیزاسیون واریکوسل را نیز بر عهده می گیرند. برخی شرکت های بیمه پوشش هزینه درمان های ناباروری را محدود می کنند. جهت کسب اطلاعات بیشتر لطفا سیاست نامه بیمه درمانی خود را مطالعه کرده یا با ارائه دهنده خدمات بیمه تماس بگیرید.

دکتر رضا مطلوب؛ متخصص جراحی عروق و تروما و اندوواسکولار

Shopping Basket